Kecha taniqli futbolchining, bir vaqtlar unga murabbiylik qilgan inson to‘g‘risidagi intervyusini o‘qib, xayolimga kelgani, eng avvalo, "Kulol va xurmacha" filmi bo‘ldi: "Qornim katta, bo‘ynim kalta yurishlarim o‘zgacha. Yasalganman o‘zim loydan, oliy hazrat xurmacha...".

Esladingiz-a? Bolaligimning eng sevimli kinosi bu. Ammo, uning yakuni asabimni buzardi. Usta ming mashaqqat bilan loydan xurmacha yasab, uni "odam" qilsa-yu, minnatdorlik o‘rniga kaltak yesa...

...Maktabda tarix fanini yaxshi o‘qirdim. Ammo o‘qituvchimiz... Yomon muallim yoki odam emasdi-ku, faqat anavi "jonivor"dan ko‘p olardi. Shundanmi, o‘quvchilar orasida hurmati yo‘q, hamma kalaka qilar, ustidan kulardi. U kishi esa indamas, faqat chap ko‘ksini siqib, siniqqina jilmayardi...

Katta bo‘ldik. O‘qidik, ishlayapmiz. Yaqinda qishloqqa borganimda o‘sha domlamizni uchratib qoldim. Qartayibdi. Ichkilik yeb, ado qilibdi. Meni tanidi. Atrofidagilarga — "Bilib qo‘yinglar, bu yigit meni shogirdim. Hozir Toshkentda ishlayapti. Katta odam...", - deydi ko‘zlari yoshlangudek bo‘lib. Men esa o‘sha namlangan nigohlarga qaray olmadim. Bo‘ynimni egdim. Vijdon qurg‘ur ayamay savalardi...

Futbolga qaytsak. Hamma murabbiyning o‘z uslubi bor. Masalan, yaqinda taniqli mutaxassislardan biri o‘zining shogirdlari, O‘zbekistonning hozirgi kundagi eng iste’dodli futbolchilari — Hamdamov, Shomurodov va Shukurovni "Ular hali futbolchi emas", - dedi.

Menimcha, u bir o‘q bilan ikki quyonni urdi. Ya’ni, avvalo, xorij klublarining "yog‘li-yog‘li" takliflaridan shogirdlarining havolanib ketmasligi, yulduzlik kasaliga berilmasligi, qolaversa bosim ostida qolmasligi uchun ham shunday dedi.

Undan keyin, o‘z murabbiyidan yuqoridagi kabi "haqoratli" gap eshitgan har qanday futbolchi, tabiiyki, yanada vajohat bilan, yanada shiddat bilan o‘z ustida ishlaydi. Ustoziga "ko‘rsatib" qo‘yishga jon-jahdi bilan harakat qiladi.

O‘ylashimcha, bu murabbiy sal avvalroq xorijda "javlon urayotgan" sobiq shogirdi to‘g‘risida biroz "qo‘polroq" gapirishining asl sababi ham shu. Tag‘in bilmadim.

Kulollar haqida yana bitta film bo‘lardi. Aniq nomi esimda yo‘q. Bosh rollarni — Baxtiyor Ixtiyorov va Murod Rajabov ijro etgan. Xullas, unda qip-qizil qaroqchi (M.Rajabov) va yosh kulolning yo‘li kesishib qoladi. Yo‘lto‘sar kulolchilikka qiziqib, sherigidan bu san’atning sir-asrorlarini picha-micha egallaydi.

Ammo o‘rgangan ko‘ngil emasmi, kunlarning birida o‘rtanib, yana ovga chiqadi. Qo‘liga savdogarlardan iborat yaxshigina o‘lja ilinadi. Ammo negadir ularning "kattasi" ko‘ziga issiq ko‘rinadi va undan kimligini so‘raydi. "Kulolman, ey noinsof banda, ustozingni ustoziman", - deydi. Bu gapni eshitgach haligi qaroqchi ming hijolat tortib, uzr so‘raydi, karvonni o‘zi manziliga eson-omon yetkazib qo‘yadi...

Xulosa o‘zingizdan.

Kulol va xurmacha kimligini esa yalinsangiz ham aytmayman.

O‘tkir Qalamtebratar