Замонавий футбол тобора тезлашиб бораётган боис, мураббийлардан нафақат натижа, балки доимий фикрлаш, янгиланиш ва жасорат талаб қилмоқда. Ана шундай талабчан муҳитда ўз услубини қайта-қайта такомиллаштириб келаётган мутахассислардан бири – Унаи Эмеридир. Европанинг турли грандларида орттирилган тажриба, ютуқлар ва аччиқ сабоқлар унинг мураббийлик фалсафасини шакллантирди. Бугунги кунда «Астон Вилла» билан Премьер-лигада ўз ғояларини синовдан ўтказаётган испаниялик мутахассис Skysports ижодкорлари билан кечган суҳбат чоғида футбол нечоғлик ўзгараётгани ва унга қандай жавоб бериш кераклиги ҳақидаги фикрларини очиқ-ойдин тушунтириб берди.

– Сир эмаски, бугунги кун футболи жадал суратларда ўсиб боряпти. Сизнингча, бундай шароитда қандай қилиб рақобатбардош бўлиб қолиш мумкин?

– Тўғри айтасиз, ҳақиқатдан ҳам замонавий футбол жуда тез ўзгаряпти ва доимий янгиланишни талаб қилмоқда. Бунга эса барчамиз мослашишимиз керак. Айниқса, миллионлар ўйини қайси жараёнда қандай ўзгараётганини ҳамда қай йўналишда кетаётганини тушуниш ўта муҳим. Агар вазият тақазо этса, ҳаммасини бошқатдан бошлаш учун тайёр туриш лозим. Ана шунда рақобатбардошлиликни ушлаб туриш мумкин.

– Бу борада илгари иш бериб келган услуб ва қарашларни ўзгартириш қийин эмасми?

– Албатта, қийин. Масалан, Пеп Гвардиола «Сити»да қайта қуришни бошлаб юборгани кўпчиликка ёқмаётгани бор гап. Менимча ҳозир уларни бир савол қийнаётгани табиий: «Нега ҳаммасини аввалгидек давом эттирмаслик керак?» Жавоб шуки: бугунги кун футболи доимий ривожланишни талаб қилмоқда. Айтайлик, қайсидир мураббий миллионлар ўйини борасидаги барча саволларга жавобим бор, деб ўйлай бошласа, ўша пайтда унинг фикрини ўйиннинг ўзи ўзгартириб қўймоқда.

– Сизнинг фаолиятингизда янгидан бошлашга туртки бўлган муҳим палла қайси эди?

– Бу «Арсенал»дан кетганимдан кейин содир бўлди. Испанияга қайтиб, ўз фаолиятимни таҳлил қилишимга тўғри келди. Ўшанда 48 ёшда эдим, гарчи менга нисбатан ҳурмат катта, хизматларимга эҳтиёж юқори бўлсада, ўзим учун кўпроқ изланиш кераклигини англадим ва тўғри йўлни танладим, деб ўйлайман.

– Ўша давр сизга нимани ўргатди?

– Мураббийлик фаолиятимда кўплаб муҳим паллалар бўлган. Лекин энг асосийларидан бири айнан Испанияга қайтганимда юз берди. Юқорида айтганимдек, бу соҳада ўзимда ниманидир такомиллаштиришим кераклигини сездим ҳамда «Вильярреал»даги имкониятдан фойдаланиб, кўп нарсани қайта кўриб чиқдим. Хуллас, том маънода ўзгардим.

– «Арсенал»даги фаолиятингиз ҳақида қандай фикрдасиз?

– Ҳеч қандай муболағасиз айтаманки, «Арсенал» мен учун ажойиб босқич бўлди. У ерда, айниқса ўзим ва жамоани бошқариш услубимда нимани ўзгартириш кераклигини тушунишга ҳаракат қилдим. Яширмайман, аввалига жуда кўп нарсани ўзлаштиришимга тўғри келди, лекин умуман олганда Лондондаги фаолиятим муваффақиятли чиқди, деб ўйлайман. Зотан, биз яна бир бор Евротурнир финалига қадар етиб бордик.

– Сизнинг муваффақият йўлингиз «Валенсия»дан бошланиб, кейин Европа саҳнасида давом эта бошлади. Ўша даврни қандай эслайсиз?

– Албатта, «Валенсия»да маълум ютуқларга эришганимдан кейин «Севилья» билан кетма-кет уч марта Европа Лигасини ютишга муваффақ бўлдик. Бу менга «ПСЖ» ва кейинчалик «Арсенал» каби катта клубларда ишлаш имкониятини берди. Аммо доимо ўз ишимга танқидий руҳда ёндашиш орқали қаерда бўлса ҳам нимадир янгилик киритишга, ўзгача услуб яратишга ҳаракат қилдим. Ўйлайманки, қисман бўлсада бунинг уддасидан чиқа олдим.

– «ПСЖ»да жуда кўп сов­ринлар ютганингизга қарамай, танқидлар остида қолиб кетдингиз…

– Тўғри айтасиз, Париж клубидаги икки мавсум ичида биз 7та совринни қўлга киритдик, лекин жамоа мухлислари Чемпионлар лигасида финалгача бора олмаганимиздан норози эди. Очиғи, мен буни тўғри қабул қилдим ва ўйинимизни янада такомиллаштириш кераклигини ҳис қилдим.

– «Вильярреал»га ўтгач қандай янгиликлар устида ишладингиз?

– Бу клубда олдингига қараганда позицион ўйинга кўпроқ эътибор беришни бошладим. Бундан ташқари энг кучли жамоаларни ажратиб турадиган муайян жиҳатларни ўрганишга интилдим. Бу борада нафақат футбол, балки бошқа спорт турларидан ҳам ғоялар олдим. Шунингдек, мураббийлар штабимни янгиладим ва кенгайтирдим. Умуман олганда доимий изланиш ва таҳлиллар билан банд бўлдим. Натижада клуб тарихидаги илк йирик совринни қўлга киритдик. Бундан ташқари Европада ёш футболчилар билан ўйнаш, уларни ривожлантириш, шу билан бирга, турли тактик ёндашувларни синаб кўриш имкониятига эга бўлдим.

– Фаолиятингиз давомида сизни том маънода илҳомлантирган жамоалар бўлганми?

– Олдинроқ менда катта таассурот қолдирган жамоалар ҳақида сўрашганда, Испания иккинчи дивизионида иштирок этадиган «Андорра»ни эътироф этгандим. Ҳозир эса Хосе Бордалас бошқарувидаги «Хетафе»нинг ўйин услубини кузата туриб менга янги ғоялар пайдо бўлмоқда. Умуман олганда «Астон Вилла»га келганимдан кейин бу ҳақда жуда кўп ўйладим ва фаолиятимнинг ҳар бир босқичида ўз ишимдан завқ олганимни ҳис қилдим.

– Бугунги кунда сиз бош­қараётган «Астон Вилла» учун юқори ҳимоя чизиғи асосий тамойил ҳисобланади. Бу катта таваккал эмасми?

– Албатта, бу ўзига хос таваккалчилик уйғунлашган услуб, лекин назорат остига олинган риск. Айтайлик, биз майдонда бефойда прессинг қилмаймиз. Аксинча тўпсиз ҳолатда ўйинни бошқаришга интиламиз. Шу сабабли жамоамиз Премьер-лигада рақибларни энг кўп офсайдга тушираётган жамоалардан бири бўлиб турибди.

– Англия кубогида «Тоттенхэм»га қарши ўйиндаги биринчи гол жуда тезкор ва самарали бўлди. Бу позицион ўйиннинг идеал намунасими?

– Ҳа албатта. Агар эътибор берган бўлсангиз ўша эпизодда футболчиларимнинг ҳаракати ва узатмалар тезлиги рақиб ҳимоясидаги бўшлиқларни очиб берди. Кейин оддийгина иккита пас ва рақиб ҳимояси бузилди. Аммо бундай вазиятлар ҳар доим ҳам осонликча яратилмайди.

– Энди рақиблар «Вилла»га мослашишяптими?

– Ҳа, бу аниқ. Кўряпмизки, бизга қарши ўйнаётган жамоа­лар марказни эгаллаш истагимизни олдиндан билиб олишяпти. Улар айниқса Морган Рожерснинг ҳимоядан ҳужумга чиқиш қобилиятини тўғри баҳолаб, шунга қарши чора топишга ҳаракат қилишмоқда. Биз эса яна янги ечимлар излаб топаяпмиз.

– Премьер-лига сиз учун қай даражада мураккаб чемпионат?

– Ҳеч бир муболағасиз бу дунёдаги энг қийин биринчилик. Яхши биласиз АПЛда жадвалнинг энг пастки қисмидаги жамоалар ҳам ўз ғояларига эга кучли мураббийлар билан ишлашади. Хуллас, бу ерда осон ўйинларнинг ўзи йўқ.

– Бундай юқори суръат, доимий таҳлил, узлуксиз тайёргарликлар чарчатиб қўймайдими?

– Чарчатади, албатта. Лекин мен буни ёқтираман. Айниқса ўйин ўтказиладиган кун ўтаётган соатлар мен учун энг ҳаяжонли пайт. Умуман олганда тактик тайёргарлик, фикрни максимал бир жойга жамлаш – бу менинг одатий куним.

Хуршид ЮСУПОВ тайёрлади